Egypte en de herfst van haar dictator

De Engelse journalist Robert Fisk waagt zich vanochtend in The Independent aan een voorspelling over het vertrek van de Egyptische president Hosni Mubarak. Fisk gebruikt voor zijn analyse de novelle The Autumn of the Patriarch van Gabriel Garcia Marquez. Volgens Marquez een gedicht over de eenzaamheid van de macht. De Columbiaanse schrijver verhaalt in zijn boek uit 1975 over de oneindige macht van een Caribische tiran. De link naar Mubarak is snel gelegd. Het geruststellende aan de vlijmscherpe en poëtische analyse van Marquez is dat de onderdrukker uiteindelijk vertrekt…

… outlines the behaviour of a dictator under threat and his psychology of total denial. In his glory days, the autocrat believes he is a national hero. Faced with rebellion, he blames “foreign hands” and “hidden agendas” for this inexplicable revolt against his benevolent but absolute rule. Those fomenting the insurrection are “used and manipulated by foreign powers who hate our country”. Then – and here I use a precis of Marquez by the great Egyptian author Alaa Al-Aswany – “the dictator tries to test the limits of the engine, by doing everything except what he should do. He becomes dangerous. After that, he agrees to do anything they want him to do. Then he goes away”. (Fisk, 6 februari 2011)

Foto: AFP

Foto: AFP

De tiran zal, geconfronteerd met verzet tegen zijn alleenheerschappij, eerst keihard ontkennen dat hij het probleem is. De ware dictator gelooft in zijn gloriedagen namelijk dat hij een nationale held is. Hij wijst met een beschuldigende vinger naar buitenlandse invloeden met hun verborgen agenda’s. Want hoe anders kan hij de onverklaarbare opstand tegen zijn toch succesvolle regime uitleggen? Zijn interpretatie zal de volgende zijn: de opstandelingen worden gemanipuleerd door deze buitenlandse machten die een hekel hebben aan het land. In de volgende fase gooit de dictator zijn kont tegen de krib. Hij doet juist het tegenovergestelde van wat de mensen op straat van hem vragen. Deze periode is het gevaarlijkst, hier test de tiran de grenzen van het verzet. Daarna slaat hij om en doet hij uit lijfsbehoud juist alles wat ze van hem vragen. En dan? Dan gaat hij weg…

En zo zal het zijn in Egypte, schrijft Fisk: ‘De oude man gaat’. Het teken aan de wand is volgens de journalist het opstappen van de top van Mubaraks Nationale Democratische Partij (NDP). Ook de zoon van Mubarak heeft zijn biezen gepakt. Een belangrijk signaal, want Gamal gold jarenlang als de gedoodverfde nieuwe president van Egypte. Het bewind is dus in de fase van toegeven beland… het einde van tijdperk Mubarak is volgens Fisk dan ook nabij.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *