Als ik het voor het zeggen had…

npox_9septDe organisatie van NPOX vroeg me een betoog te houden over de toekomst van Radio 1. Startpunt moest zijn: ‘Als ik het voor het zeggen had’. Nou, dat doe ik met liefde. Ik hou van Radio 1 maar ben ook kritisch over de zender.

Als ik het voor het zeggen had, dan zou ik van Radio 1… dé nieuwszender van Nederland maken. Dat zijn we nu misschien in titel wel en qua luisteraandeel zeker ook, maar het hart van de zender wordt helaas gedomineerd door een ander geluid. Het nieuws staat niet voorop en de luisteraar staat niet centraal. De belangen van de verschillende omroepen bepalen de programmering en de dagelijkse uitzendingen.

Het nieuws
Radio 1 heeft geen rolling news-format… Wat inhoudt dat je nieuws brengt als het er is. We proberen het wel, maar bij breaking news zijn we nog te vaak in overleg met collega’s van andere omroepen. Het onderlinge wantrouwen is groot… Hoezo inbreken over een aanslag in Londen? Nu bedoel je? In de uitzending? Maar we zitten midden in een interview…. Tja, en als de NOS op Radio 1 een debat over de formatie live uitzendt, dan wordt daar door collega’s nauwelijks naar verwezen. Als we bij een rechtszaak tegen Holleeder zijn en elk moment met nieuws kunnen komen, dan zijn er amper presentatoren die de luisteraar daarop voorbereiden. Het gevoel van urgentie ontbreekt regelmatig. Als je Radio 1 aanzet, omdat je wilt weten of de wereld nog draait, kan het zijn dat we juist druk overleggen. Dat er ruimte gemaakt moet worden in het schema. Of dat we gewoon even met wat anders bezig zijn. Beste luisteraar… Stay tuned! We’ll be right back.

logo-radio-1_1546860b1

Bereikbaarheid
We hebben ook geen gezamenlijk telefoonnummer, hoe is dé nieuwszender van Nederland te bereiken? Als ik in de auto zit, al luisterend naar Radio 1 en ik zie een vliegtuig neerstorten langs de snelweg bij Schiphol, welk nummer kan ik dan bellen? Ik zou het niet weten. Van BNR ken ik het nummer nog altijd… 020-5158515. Dankzij de bereikbaarheid van de zender was BNR de eerste die de crash van Turkish Airlines wist te melden, met dank aan de luisteraar.

Die verdomde luisteraar
Tja en de luisteraar. Wat moeten we daar mee hè…? De luisteraar? Wat is dat? En wie is het? Veel omroepen zijn vooral bezig met het maken van hun eigen radioprogramma. Ze zijn bezig met zichzelf en met de eigen omroep. Het zijn opnieuw de omroepbelangen die voorop staan.

Maar voor wie maken we dan radio? En wie betaalt ons? Het is de luisteraar en niemand anders. Laten we dan op de zender ook radio maken met de luisteraar in ons achterhoofd. Ons hart moet kloppen voor ze. Wat willen ze horen en wanneer? Wat past bij welk moment van de dag? ‘s Ochtends worden ze wakker en gaan naar het werk, ‘s avonds komen ze weer thuis, met een heel ander gevoel. Hoe kunnen we de programmering aanpassen zodat onze luisteraars optimaal aan hun trekken komen? Uit onderzoek van de dienst Kijk- en Luisteronderzoek blijkt dat ze graag een gevoel van urgentie op de zender willen horen. Luisteraars willen meer verbonden zijn met het hier en nu. Lijkt me voldoende reden om daar tijdens alle uitzendingen rekening mee te houden. De nieuwe programmering maakt de zender er helaas niet beter op. Het is zendermanager Laurens Borst gelukt maar liefst 11 omroepen op een doordeweekse dag in het schema te proppen. Wat doen we onze luisteraars aan? Of zoals Max Pam het verwoordt in Het Parool van zaterdag 11 september:

    ‘(…) het publieke bestel gaat terug naar de tijd van de verzuiling. Je hebt alleen maar goede en slechte journalistiek.  Dat gemekker over andere keuzen van gasten en andere onderwerpen is pure aanstellerij, waardoor de journalistieke kwaliteit nog verder zal afzakken. Nutteloze fragmentatie is het enige dat we ervoor terugkrijgen.’

Het nieuwe luisteren
We moeten verder zenderbreed oog hebben voor ontwikkelingen in luistergedrag. De relatie tussen radio en luisteraar is voor altijd veranderd. Het klassieke en eenzijdige zender en ontvanger model is niet meer van deze tijd. Het publiek doet mee, kiest zelf, levert kennis en informatie aan. De middelen om te luisteren ontwikkelen zich. Sonos in huis, mobiele telefoons, mogelijkheden in de auto, de iPad. We zijn niet meer aan plaats en tijd gebonden, we kunnen overal en altijd luisteren, we kunnen overal reageren en meedoen. Bij de NOS spelen we dagelijks in op deze ontwikkelingen. Niet om de mening van de luisteraar of kijker te horen, maar om onszelf te verrijken, meer te weten te komen over wat er speelt in de samenleving en om een band te krijgen met ons publiek. Mensen sturen foto’s en informatie naar @nosradio1 of naar ooggetuige@nos.nl. Ze komen met vraagsuggesties voor interviews via @laradio en vertellen ons over hun ervaringen bij het NOS-netwerk NOS Net.

De site van Radio 1 kan op deze ontwikkelingen veel beter inspelen. Luisteraars moeten zich verbonden kunnen voelen met de zender als coherent geheel, ze  moeten erbij kunnen horen. Op de site radio1.nl ontbreekt het community-gevoel. De makers zijn er niet te vinden, die zitten bij de omroepen op de eigen site/Twitter/Facebook-pagina. Het is een verzameling van content zonder hart en dat is een probleem voor het merk Radio 1.

Laten we van Radio 1 een zender met een hart maken. Een hart dat klopt voor nieuws en voor luisteraars. Een zender waar mensen graag voor werken, luisteren en bij willen horen. Radio 1 als newscommunity. Uit het oogpunt van pluriformiteit is het nu een allegaartje van verschillende omroepen, die bovendien maar met tegenzin samenwerken. Hoe kunnen we verwachten dat luisteraars van het merk Radio 1 houden als de makers al moeite hebben om die liefde op te brengen?

8 comments

  • En als een collega op Radio 1 een debat over wat dan ook uitzendt wordt er door de NOS op haar beurt nauwelijks naar verwezen. Zo komen we er niet, Lara.

    Je pleidooi wat betreft doorlopend nieuws brengen is prachtig en zinnig. Dat is al jaren een discussie bij Radio1-makers, en het gaat steeds iets beter. Borst doet m.i. zijn best. Dat de omroepen gedwongen worden zich meer te profileren (door wie?) is inderdaad vervelend, maar laat je er in de praktijk toch niet door afleiden. Kondig je vanavond aan dat Opium live de uitreiking van de Theaterprijzen op R1 brengt? Dank je 🙂

    Ik denk dat wat Radio 1 een ‘sterk merk’ maakt wellicht eerder moet zijn dat ze het meest juiste nieuws brengt dan het meest snelle. En wees trots op de Agossen, Kunststoffen en Opiums. Kan BNR absoluut niet aan tippen!

  • Geweldig pleidooi. Want inderdaad, alleen tussen 7:00 en 9:30 en tussen 17:00 en 18:30 lijkt Radio1 echt een nieuwsradio. De ‘verdiepingen’ zijn wel heel prettig en maken het over de hele dag heen beter luisterbaar dan bijvoorbeeld BNR, want af en toe wil je gewoon een ‘groter brok’ met wat meer verdieping.
    Maar je moet er tevens zeker van zijn dat als je naar Radio1 luistert je geen dingen mist die je zsm had willen horen.

  • heel goed betoog, radio 1 moet weer een nieuwszender worden. ik ben niet trouw aan een omroep, wel aan het nieuws. Het maakt niet uit of het BNR heet of Radio 1: is er iets aan de hand dan wil ik dit NU weten. het geneuzel van de omroepen moet daar maar even voor wijken.

  • Tijden veranderen en de radio ook. Ik als 40-plusser wist vroeger exact wie wanneer en welke omroep op een specifieke dag was. Dat vond ik erg overzichtelijk. Het klopt dat ook radio verandert en ook de ontwikkelingen van bv mobiele telefoons. Bijna iedereen heeft een mobiel met een camera waarmee ook nog uitstekend kan worden gefilmd. Als er iets op straat gebeurt is de kans aanwezig dat iemand dat gefilmd heeft. Ik weet dat jij, Lara, als 1 van de eersten een tweet heeft gestuurd van de ramp met Turkish Airlines. Twitter is nu helemaal niet meer weg te denken uit het dagelijkse leven. Natuurlijk is het moeilijk te bepalen of een tweet van iemand het land voor dagen op z`n kop zal zetten. Edoch zou het wel handig zijn dat er een “pakkend” telefoonnummer komt.
    Interactie.
    Interactie moet er dus komen tussen de makers/zenders onderling en de luisteraars. Duidelijkheid. Bijna iedereen weet dat om 22.00 Sport op Radio1 is en om 23.00 Met het oog op morgen. Vastgeroest. Al jarenlang. Weet waar je aan toe bent…

    Duidelijkheid en interactie zijn voor mij dé steekwoorden.

  • Sterk betoog. Maar hier in NL vooralsnog kansarm. De zender(s) moeten zich als een sterk merk neerzetten. Zonder dat er een label met de omroep aan hangt. Een allesoverheersend format moet leidend zijn. 1 huisstijl, 1 boodschap: nieuws. En programmablokken van een half uur om het overzichtelijk te houden.

  • Ha Lara,

    Prachtig betoog, wat ik wellicht vind, omdat ik het volledig met je eens ben! Dat kloppende hart en de urgentie mis ik zelf vrij regelmatig, al luisterend naar Radio1 (met name op werkdagen tussen 09:30 en 16:30). Toch zou ik ‘achtergrondprogramma’s’ als Kunststof, Nieuwsshow, OVT, Argos, en Opium niet graag missen. Maar dat hoeft ook helemaal niet, wanneer het gevoel zou overheersen dat het allen vanuit datzelfde kloppende hart zou worden uitgezonden: Radio 1.

    Wanneer ik naar de nieuwe programma’s op tv kijk, zou ik wensen dat Radio 1 door NOS/NTR wordt gemaakt met in te vliegen: goede/deskundige presentatoren (evt. vanuit verschillende zenders), maar één vloer met correspondenten, journalisten, etc.

    Ik vermoed dat jij binnen Radio 1 meer stem hebt, dan ik, luisteraar aan de andere kant van de radio. Dus: vooral heel veel succes!

    🙂 Kris

  • Uit mijn hart gegrepen – Radio 1 kabbelt nu rustig mee het bejaardenhuis in!

  • Volkomen mee eens! Hoewel ik programma’s als Kunsstof en Casa Luna graag beluister vind ik ze niet echt bij Radio 1 passen aangezien ze niet echt nieuws en actualiteiten brengen. Argos daarentegen brengt vaak nieuwswaardige feiten hoewel de betreffende nieuws-items vaak alweer uit het nieuws zijn.
    Het zijn vooral de prime time programma’s die het nieuws van de dag behandelen en ik ben dan ook van mening dat die redacties moeten kunnen inbreken met breaking news. Maar laat het dan ook echt breaking news zijn zoals de Bijlmerramp, Turkish Airlines, brand in Moerdijk, 9-11, regering die valt… items waar mensen in de buurt of internationaal direct mee geconfronteerd worden. Een tijdje geleden werd een programma onderbroken omdat er iemand overleden was. Erg relevant voor de betrokkenen maar het nationale belang ontging me volledig. Met andere woorden; het had best even kunnen wachten tot het volgende nieuwsbulletin.

    Hoe dan ook blijft Radio 1 mijn favoriete zender!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *