Lara Rense

Deep Impact

KPN gaat ver om het lek van de gemiste mobiele inkomsten te dichten. Een topman heeft bekend dat het bedrijf DPI (Deep Packet Inspection) gebruikt. Wat houdt dat in? De Koninklijke tapt jouw en mijn dataverkeer af en analyseert het, inhoudelijk. In de VS is een provider bestraft voor het gebruik van deze techniek. Bits of Freedom roept klanten op aangifte te doen tegen Grote Broer…

Erkenning

Interessant interview met filosoof Paul Cobben in De Volkskrant. Hij schrijft over de vrijheid van het individu in samenhang met zijn omgeving. Het interview gaat over de drang naar erkenning, een wezenlijk element van de mens. Want wat is een mens op zichzelf? Wat ben je als je niet reflecteert ten opzichte van een ander? Als er niet een omgeving is die je ‘ik’ ziet en jou als persoon, als individu bevestigt. Cobben trekt deze redenering door naar Alphen aan den Rijn. Tristan, de jongen die daar aan het moorden sloeg, wilde ook erkenning. Hij wilde gezien worden, zocht op een ziekelijke en destructieve manier naar bevestiging van zijn ‘ik’. Waarschijnlijk deed hij het zo omdat het hem via een andere weg niet gelukt was. Dat intrigeert me mateloos. We zijn zogenaamd vrij om te doen en laten wat we willen. De verlichting heeft ons bevrijd, de ontzuiling heeft ons ontketend. We kunnen zelf beslissen met wie we omgaan, hoe we ons leven inrichten en hoe we betekenis geven aan ons bestaan… Maar als we niet gezien worden, als niemand ons ‘ik’ erkent, dan rest een voor de mens ondraaglijke eenzaamheid. Volgens Cobben moeten we tegenwoordiger actiever op zoek naar erkenning, het is niet meer vanzelfsprekend. Of we doen zoals Tristan van der Vlis en slaan de weg in van destructie, een luguber pad naar bevestiging en naar het einde. Is vrijheid nou een zegen of een last?

In gesprek met Alice Nkom

Dat er in heel Afrika Pepe Onziema’s bestaan was me al wel duidelijk. Maar dat er ook advocaten zijn die het ondanks doodsbedreigingen en andere intimidaties voor homo’s en lesbo’s opnemen wist ik niet. Daarvoor moeten we wel dwars door het midden van Afrika, van Oeganda naar Kameroen, waar mensenrechtenadvocate Alice Nkom woont en werkt. Tijdens het filmfestival Movies that Matter kon ik Alice interviewen. Een strijdbare vrouw in een samenleving vol angst, vooroordelen haat en taboes. Lees op one11.nl het verhaal over haar gevecht voor de homoseksuelen van Kameroen.

In gesprek met Pepe Julian Onziema

En dan opeens de mogelijkheid hebben om Pepe zelf te spreken… Lees hier het verslag voor de NOS. De reportage voor het Radio 1 Journaal staat hieronder voor je klaar.

Over twee weken mijn uitgebreide interview met deze dappere vrouw in het tijdschrijft Zij aan Zij.

‘Ik zag een stuk van zijn hersenen liggen…’

Brenda Namigadde ontvluchtte Oeganda vanwege haar seksuele geaardheid. Julian Onziema bleef, ondanks de constante dreiging van geweld in haar thuisland, waar homoseksualiteit illegaal is en homo’s en lesbo’s nagekeken, bedreigd en aangevallen worden.

In een interview met de BBC World Service vertelt ze over de brute moord op haar vriend David Kato, over een diepgevoelde angst de volgende te zijn, de deuren die ze thuis constant op slot draait en over dat nare moment tijdens de begrafenis van Kato.

uganda_gays_0219 Julian Onziema’s wereld stortte in toen ze hoorde van de gewelddadige dood van haar homosekusele vriend. Ze had zelfs in eerste instantie het gevoel dat ze het ontzielde lichaam van Kato moest zien, voordat ze echt kon geloven dat hij dood was.

De lesbische homorechten-activiste kreeg een telefoontje vanuit Zuid-Afrika, of ze gehoord had dat er iets gebeurd was met David? Onziema wist van niets, ze had hem bovendien pas nog gesproken. Maar toen de Oegandese opnieuw zijn nummer probeerde, kreeg ze geen gehoor meer. Langzaam drong de harde realiteit tot haar door, er was wel degelijk iets vreselijks gebeurd.

Ze heeft zijn lichaam uiteindelijk nooit gezien, maar was wel even in Kato’s huis. En wat ze daar aantrof zal ze nooit vergeten: ‘Ik zag een stuk van zijn hersenen liggen…en bloed… zoveel bloed. Ik kan er nog steeds niet van slapen.’ Onziema is sinds de moord op haar vriend bang, ze vreest dat haar hetzelfde zal overkomen. Ze reist daarom alleen nog met de auto en houdt alles hermetisch afgesloten. Ook thuis gaan ramen en deuren op slot. ‘Ik heb me sinds de dood van David geen moment meer veilig gevoeld en kijk steeds over mijn schouder.’ De verstoorde begrafenis van de activist speelt daarbij zeker een rol. Op die verdrietige dag in Kato’s geboortedorp, greep de plaatselijke priester de microfoon en stak een homofobe tirade af. Toen er mensen begonnen te applaudisseren en juichen merkte Onziema pas hoe boos ze werd, maar ze voelde zich ook vernederd… het was immers de begrafenis van haar vermoorde vriend. En wat de politie in Kampala ook zegt, Onziema en haar mede-activisten weten het zeker, David Kato is vermoord omdat hij een homo was en daarvoor uitkwam. En omdat de lokale krant Rolling Stone homo’s in Kampala vogelvrij verklaarde door hun foto’s, namen en adressen te publiceren met daarbij de tekst Hang Them.

Onziema vertelt dat ze na het uitkomen van die bewuste editie vaker bedreigd is en zelfs is aangevallen. ‘Ik reed toen nog motor en werd er vanaf getrokken door iemand die me herkende uit de krant. Gelukkig werd ik geholpen, ik kon op tijd vluchten.’ Onziema zal net als David Kato niet zwijgen over homoseksualiteit en rechten voor homo’s, zegt ze. Ook al is ze bang: ‘Zo lang als ik een stem heb… nee, dat kunnen ze niet van me afnemen.’

Stel je bent lesbisch en je woont in Oeganda…

De hoofdredacteur van de Oegandese tabloid Rolling Stone Giles Muhame haat homo’s, hij veracht ze. ‘Wat zij doen is erger dan terrorisme’, zo laat hij CNN weten. Muhame maakt 9 oktober 2010 tot een absoluut zwarte dag voor homoseksuelen in Kampala, Oeganda. Hij opent een heksenjacht, verklaart 100 homo’s en lesbiennes vogelvrij door hun namen, foto’s en zelfs adressen te publiceren. Activist David Kato belandt met zijn gezicht op de voorpagina, boven zijn hoofd in dreigend rood-wit de tekst NATIONAL SCANDAL en daarnaast het angstaanjagende Hang them. Een maand later volgt een tweede publicatie. Voor David Kato reden een rechtszaak aan te spannen. Hij wordt met de dood bedreigd, geschoffeerd en achtervolgd, maar wint zijn zaak. Rolling Stone moet ophouden met het openbaar maken van adressen en namen van homo’s, geld betalen aan de slachtoffers en mag niet meer verder als krant.

Foto: AP

We zijn nu ruim een jaar verder en David Kato leeft niet meer. Hij is op 26 januari in zijn huis nabij Kampala doodgeslagen. Volgens de politie gaat het om een roofmoord, maar de vrienden van Kato geloven daar niets van. Zij weten zeker dat er een rechtstreeks verband is tussen de publicaties van Rolling Stone en de tragische dood van hun vriend. Kato heeft volgens hen na het uitkomen van de krant vele doodsbedreigingen ontvangen. Hoofdredacteur Giles Muhame reageert nog altijd keihard. Tegenover NRC Next verklaart hij over de dood van Kato laconiek: “Ik ben verrast dat David Kato zo veel nieuws oplevert. Hij was een leidende sodomiet. Ik vind het vermakelijk om te zien dat mensen hem een ‘held van de mensenrechten’ noemen. Hij heeft zijn dood over zichzelf afgeroepen met zijn roekeloze gedrag. Wat we nu beleven is de val van de koning der sodomieten.”

Geen spoor van berouw of begrip, Muhame zit in een tunnel van homo-haat. Het gedrag van homo’s is verwerpelijk en alles mag in de strijd tegen deze verdorvenen der aarde. Het tekent de omstandigheden waarin homo’s en lesbiennes in Oeganda moeten leven. En Muhame staat beslist niet alleen. Volgens Yoweri Museveni, president van het overwegend christelijke land, is homoseksualiteit een westers kwaad. De dagelijkse realiteit van homo’s en lesbo’s in Oeganda is er een van angst, onvrijheid en aanpassing. Ze zijn er door getekend en soms zelfs gehavend. David Kato vertelde vorig jaar nog tegen BBC’s Newsnight over de constante dreiging in zijn land. Homoseksuele handelingen zijn er strafbaar, je kan 14 jaar cel krijgen. Het is er meer dan een taboe, zoals in vele andere Afrikaanse landen. Kato laat tijdens het interview de vele littekens op zijn gezicht zien. “Hier ben ik geslagen met een fles… en hier, mijn oogkas is beschadigd …” Hij wijst ook naar zijn arm die gebroken is geweest en nog altijd vervormd na een van de vele aanvallen op zijn lijf. Als de interviewer vraagt of hij nooit bang is antwoordt Kato zonder twijfel: “Ik geloof in mensenrechten, we doen niemand kwaad en ik weet waarvoor we vechten”.

Brenda Namigadde
De Oegandese lesbo Brenda Namigadde vecht morgen nog een keer voor een verblijf in Engeland. Ze vreest voor haar leven en vluchtte in 2002 weg uit Oeganda. Maar de rechter in Groot-Brittannië is niet overtuigd van haar geaardheid en dus wees hij haar asielaanvraag af. En zo zat ze eind vorige maand opeens op Heathrow in een vliegtuig dat haar terug zou brengen naar haar thuisland. Op het allerlaatste moment kreeg ze te horen dat ze toch nog mocht blijven om in ieder geval in Londen het hoger beroep tegen haar uitzetting af te wachten.

Misschien helpen de woorden van het Oegandese parlementslid David Bahati haar morgen. Hij diende een wetsvoorstel in om bij homoseksuele handelingen onder bepaalde omstandigheden de doodstraf in te voeren. Hij liet weten dat Namigadde heus veilig naar Oeganda kon terugkomen… ze moest dan alleen wel tot inkeer komen. Doet ze dat niet dan zal ze volgens Bahati bestraft worden. Maar misschien is dat nog niet eens wat Namigadde het meest vreest. Tegen de BBC zei ze dat ze trilde van angst bij het vooruitzicht naar Oeganda terug te moeten: ‘Ik kan niet leven in Oeganda, ik ben mijn leven daar niet zeker. Ik zal vermoord worden’. Morgen om 9 uur Nederlandse tijd begint haar zitting in de Royal Courts of Justice in Londen.

Egypte en de herfst van haar dictator

De Engelse journalist Robert Fisk waagt zich vanochtend in The Independent aan een voorspelling over het vertrek van de Egyptische president Hosni Mubarak. Fisk gebruikt voor zijn analyse de novelle The Autumn of the Patriarch van Gabriel Garcia Marquez. Volgens Marquez een gedicht over de eenzaamheid van de macht. De Columbiaanse schrijver verhaalt in zijn boek uit 1975 over de oneindige macht van een Caribische tiran. De link naar Mubarak is snel gelegd. Het geruststellende aan de vlijmscherpe en poëtische analyse van Marquez is dat de onderdrukker uiteindelijk vertrekt…

… outlines the behaviour of a dictator under threat and his psychology of total denial. In his glory days, the autocrat believes he is a national hero. Faced with rebellion, he blames “foreign hands” and “hidden agendas” for this inexplicable revolt against his benevolent but absolute rule. Those fomenting the insurrection are “used and manipulated by foreign powers who hate our country”. Then – and here I use a precis of Marquez by the great Egyptian author Alaa Al-Aswany – “the dictator tries to test the limits of the engine, by doing everything except what he should do. He becomes dangerous. After that, he agrees to do anything they want him to do. Then he goes away”. (Fisk, 6 februari 2011)

Foto: AFP

De tiran zal, geconfronteerd met verzet tegen zijn alleenheerschappij, eerst keihard ontkennen dat hij het probleem is. De ware dictator gelooft in zijn gloriedagen namelijk dat hij een nationale held is. Hij wijst met een beschuldigende vinger naar buitenlandse invloeden met hun verborgen agenda’s. Want hoe anders kan hij de onverklaarbare opstand tegen zijn toch succesvolle regime uitleggen? Zijn interpretatie zal de volgende zijn: de opstandelingen worden gemanipuleerd door deze buitenlandse machten die een hekel hebben aan het land. In de volgende fase gooit de dictator zijn kont tegen de krib. Hij doet juist het tegenovergestelde van wat de mensen op straat van hem vragen. Deze periode is het gevaarlijkst, hier test de tiran de grenzen van het verzet. Daarna slaat hij om en doet hij uit lijfsbehoud juist alles wat ze van hem vragen. En dan? Dan gaat hij weg…

En zo zal het zijn in Egypte, schrijft Fisk: ‘De oude man gaat’. Het teken aan de wand is volgens de journalist het opstappen van de top van Mubaraks Nationale Democratische Partij (NDP). Ook de zoon van Mubarak heeft zijn biezen gepakt. Een belangrijk signaal, want Gamal gold jarenlang als de gedoodverfde nieuwe president van Egypte. Het bewind is dus in de fase van toegeven beland… het einde van tijdperk Mubarak is volgens Fisk dan ook nabij.

Raad voor de Journalistiek

Debat in Krasnapolsky voor de Raad voor de Journalistiek, 3 november 2010
Foto’s: Truus van Gog

Voet tussen de deur…

Hoofdredacteur van De Nieuwe Reporter Alexander Pleijter vroeg me een artikel te schrijven over Twitter en mijn werk als journalist en presentator bij de NOS. Dat hoefde hij geen twee keer te vragen. Ik ben een vroom gebruiker en draag dit evangelie met veel liefde en devotie uit. En als ik ergens mijn voet tussen de deur wil zetten… dan is het wel bij journalisten. Lees hier het stuk. De Nieuwe Reporter is een onafhankelijk groepsweblog over nieuwe media, technologie en journalistiek.

Update: Vanavond vertel ik op MiXM op de Hogeschool Inholland Diemen over de crossmediale werkwijze van de NOS en het Radio 1 Journaal. Volg de livestream hier.